FREIBERUFLER · WOLNE ZAWODY W NIEMCZECH

Freiberufler w Niemczech. Kiedy działalność jest wolnym zawodem i co z tego wynika.

Freiberufler nie jest osobną formą prawną firmy ani nazwą, którą przedsiębiorca wybiera przy rejestracji.

Chodzi o kwalifikację określonej samodzielnej działalności — przede wszystkim na podstawie tego, czym rzeczywiście się zajmuje.

Przepisy obejmują określone rodzaje działalności, wskazane zawody oraz zawody podobne.

Zrozum, jak działa kwalifikacja ↓

02 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Freiberufler, freelancer i Einzelunternehmen. Brzmią podobnie, ale odpowiadają na różne pytania.

Freiberufler

osoba wykonująca działalność kwalifikowaną jako freiberuflich.

Freelancer

potoczne określenie niezależnego sposobu pracy; nie rozstrzyga kwalifikacji podatkowej działalności.

Einzelunternehmen

sposób prowadzenia działalności przez jedną osobę fizyczną we własnym imieniu.

Einzelunternehmen — działalność we własnym imieniu →

03 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Co wynika z § 18 EStG

Działalność opisana przez charakter

np. naukowa, artystyczna, pisarska, dydaktyczna, wychowawcza

Zawody wymienione w przepisie

[BRAK — DO DECYZJI]

Zawody podobne

Przy zawodach podobnych sposób wykazywania odpowiedniej wiedzy i kwalifikacji wymaga indywidualnej oceny.

04 / NA CZYM OPIERA SIĘ OCENA

Dlaczego nazwa zawodu nie wystarcza. Trzy obszary, które trzeba rozpatrywać razem.

Charakter wykonywanych czynności

Co jest faktycznie wykonywane.

Znaczenie ma to, co konkretnie jest wykonywane — nie tylko to, jak nazywa się zawód, branża albo opis usługi.

Kwalifikacje i wiedza

Osobista kwalifikacja do wykonywania konkretnej działalności może być istotnym elementem oceny.

Przy zawodach podobnych sposób wykazywania odpowiedniej wiedzy i kwalifikacji wymaga indywidualnej oceny.

Osobiste kierowanie i odpowiedzialność

Znaczenie może mieć osobiste, fachowe kierowanie działalnością i wykonywanie jej na własną odpowiedzialność.

05 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Przypadki graniczne

01

Usługa + produkt

Sytuacja

Działalność obejmuje specjalistyczną usługę oraz dostarczenie produktu/towaru.

Wokół czego toczy się ocena

Czy oba obszary są odrębne, czy tworzą jedno świadczenie.

Czego to nie przesądza

Sam fakt sprzedaży towaru nie przesądza kwalifikacji całości.

02

Ta sama nazwa, inne czynności

Sytuacja

Dwie osoby używają podobnej nazwy zawodu, ale faktycznie wykonują inny zakres czynności.

Wokół czego toczy się ocena

Charakter rzeczywiście wykonywanej pracy.

Czego to nie przesądza

Nazwa zawodu nie jest automatycznym wynikiem kwalifikacji.

03

Wiedza zdobyta inną drogą

Sytuacja

Osoba posiada specjalistyczną wiedzę, ale nie ma typowego niemieckiego dyplomu odpowiadającego zawodowi, do którego porównuje działalność.

Wokół czego toczy się ocena

Jakie kwalifikacje są istotne i w jaki sposób mogą być wykazywane.

Czego to nie przesądza

[BRAK — DO DECYZJI]

06 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Kto ocenia podatkową kwalifikację działalności?

Finanzamt jest właściwym organem dla podatkowej kwalifikacji konkretnej działalności.

Jeżeli kwalifikacja budzi wątpliwości, należy uporządkować stan faktyczny i omówić go z właściwym Steuerberaterem.

07 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Gdy jedna osoba wykonuje działalność freiberuflich i gewerblich.

Rozdzielalna

Oba obszary działalności mogą być traktowane odrębnie, jeżeli rzeczywiście dają się od siebie oddzielić.

Nierozdzielalna

Jeżeli obszary są ze sobą ściśle powiązane, kwalifikacja całości może zależeć od charakteru dominującego świadczenia.

Powyższe odnosi się do omawianej tutaj działalności jednej osoby. Spółki osobowe mogą podlegać innym zasadom.

08 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Co kwalifikacja oznacza w praktyce

Finanzamt

Finanzamt jest właściwym organem dla podatkowej kwalifikacji konkretnej działalności.

Gewerbeanmeldung

Dla czysto freiberufliche Tätigkeit Gewerbeanmeldung nie jest wymagana. Rozpoczęcie działalności zgłasza się do Finanzamtu.

Gewerbesteuer

Dochody z działalności freiberuflich nie podlegają Gewerbesteuer — podatkowi od działalności gospodarczej.

Einkommensteuer

Dochód z działalności freiberuflich podlega Einkommensteuer — podatkowi dochodowemu.

Umsatzsteuer

Działalność freiberuflich może podlegać Umsatzsteuer. Zastosowanie mogą mieć odrębne zasady, w tym Kleinunternehmerregelung albo zwolnienia właściwe dla określonych świadczeń.

Ewidencja / EÜR

Zysk z działalności freiberuflich może być ustalany przez Einnahmenüberschussrechnung (EÜR). Brak Gewerbeanmeldung nie oznacza braku obowiązków dokumentacyjnych i podatkowych.

09 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Freiberufler nie musi wykonywać wszystkiego sam.

Korzystanie z pomocy fachowo przygotowanych pracowników nie wyklucza automatycznie działalności freiberuflich.

Znaczenie ma zachowanie osobistego, fachowego kierowania oraz odpowiedzialności przedsiębiorcy.

10 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Polskie kwalifikacje i zawody regulowane

PYTANIE PODATKOWE

Czy działalność jest freiberuflich?

Finanzamt / Steuerberater

PYTANIE ZAWODOWE

Czy dana osoba może wykonywać konkretny zawód w Niemczech?

Właściwa Anerkennungsstelle / izba / urząd zależnie od zawodu

11 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Forma organizacyjna

Freiberufler nie oznacza automatycznie Einzelunternehmen.

Możliwe są inne konstrukcje zależnie od zawodu i właściwych regulacji.

Einzelunternehmen — poznaj konstrukcję →

12 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Freiberuflich a samodzielność konkretnej współpracy

Podatkowa kwalifikacja działalności jako freiberuflich

≠

Ocena, czy konkretna współpraca jest rzeczywiście samodzielna w rozumieniu ubezpieczeń społecznych.

Samodzielność i Scheinselbstständigkeit — pełne wyjaśnienie →

13 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Polska ↔ Niemcy

  1. Możliwość wykonywania zawodu
  2. Podatkowe miejsce działalności
  3. Zabezpieczenie społeczne
Sposoby rozpoczęcia działalności w Niemczech →

14 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Krótkie odpowiedzi na częste pytania

Czy Freiberufler to to samo co freelancer?

Freelancer to potoczne określenie niezależnego sposobu pracy; nie rozstrzyga kwalifikacji podatkowej działalności.

Czy mogę wybrać Freiberufler zamiast Gewerbe?

Freiberufler nie jest nazwą, którą przedsiębiorca wybiera przy rejestracji. Kwalifikacja dotyczy rzeczywiście wykonywanej działalności.

Czy zawód wymieniony w § 18 zawsze wystarcza?

Lista pomaga się zorientować. Nie zastępuje kwalifikacji konkretnej działalności.

Czy potrzebuję Gewerbeanmeldung?

[BRAK — DO DECYZJI]

Czy Freiberufler płaci Gewerbesteuer?

[BRAK — DO DECYZJI]

Czy Freiberufler płaci VAT?

[BRAK — DO DECYZJI]

Czy Kleinunternehmer to to samo co Freiberufler?

Kleinunternehmerregelung dotyczy VAT, nie kwalifikacji działalności jako freiberuflich.

Czy Freiberufler może zatrudniać pracowników?

Korzystanie z pomocy fachowo przygotowanych pracowników nie wyklucza automatycznie działalności freiberuflich. Znaczenie ma zachowanie osobistego, fachowego kierowania oraz odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Czy można jednocześnie wykonywać działalność freiberuflich i gewerblich?

Oba obszary działalności mogą być traktowane odrębnie, jeżeli rzeczywiście dają się od siebie oddzielić. Nie działa automatycznie zasada: „zawsze można obie części rozdzielić”.

Czy polski dyplom wystarcza?

Czy działalność jest freiberuflich i czy dana osoba może wykonywać konkretny zawód w Niemczech — to dwa różne pytania.

Czy kwalifikacja może się zmienić, jeśli zmienia się działalność?

[BRAK — DO DECYZJI]

Czy Freiberufler oznacza automatycznie rzeczywiste samozatrudnienie?

Podatkowa kwalifikacja działalności jako freiberuflich i ocena samodzielności konkretnej współpracy w rozumieniu ubezpieczeń społecznych to dwa różne pytania.

15 / KWALIFIKACJA DZIAŁALNOŚCI

Rola KORREKT

Porządkujemy i koordynujemy

  • Porządkujemy informacje.
  • Porządkujemy dokumenty.
  • Organizujemy uzgodnione czynności administracyjne.
  • Koordynujemy kontakt z właściwym specjalistą lub instytucją.

Granice naszej roli

  • Nie kwalifikujemy działalności podatkowo.
  • Nie wydajemy opinii, czy klient „jest Freiberuflerem”.
  • Nie zastępujemy Finanzamtu.
  • Nie zastępujemy Steuerberatera.
  • Nie uznajemy kwalifikacji zawodowych.

[BRAK — DO DECYZJI]